22 Νοεμβρίου 2009

Ευρώπη: νωχελικός περίπατος.




Η Ευρωπαϊκή Ένωση, προς μεγάλη θλίψη όλων αυτών που ελπίζουν και αγωνιούν για το μέλλον της, αρχίζει να επιβεβαιώνει τον τίτλο της, ως Η Ένωση των Συμβιβασμών. Από την κραυγαλέα και αμφισβητήσιμη, για πολλούς, υποψηφιότητα του Τόνι Μπλερ μέχρι και την ενδιαφέρουσα υποψηφιότητα του Ιταλού Μάσιμο ντ’ Αλέμα η Ένωση κατέληξε στην διπλή επιλογή του Βέλγου πρωθυπουργού Χέρμαν βαν Ρομπάι, για τη θέση του προέδρου του Συμβουλίου, και της Βρετανίδας επιτρόπου Κάθριν Άστον, για τη θέση της Υπουργού Εξωτερικών.
Σε μια προσπάθεια να προσεγγίσουμε και να αναλύσουμε την επιλογή αυτή, των κρατών-μελών, είναι εύκολα να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως για ακόμα μία φορά στις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις κέρδισε ο συμβιβασμός και η φοβία. Η διπλή επιλογή δύο προσώπων, που ναι μεν δεν υπολείπονται προσόντων αλλά υπολείπονται διεθνούς κύρους και αναγνώρισης ευνουχίζει την όποια προσπάθεια της ΕΕ για εξωστρέφεια και διεθνή συνεργασία.
Η επιλογή των κρατών-μελών και των κυβερνήσεων τους, αποδεικνύει αυτό που περίτρανα ισχυρίζονταν οι Ακαδημαϊκοί για χρόνια, πως δηλαδή  τα κράτη-μέλη είναι τελικά εκείνα που δεν επιθυμούν μια ισχυρή Ένωση. Μια Ένωση με μία φωνή, μια Ένωση με ενιαίο σχεδιασμό εξωτερικής πολιτικής και μια Ένωση που θα κοιτά το μέλλον με το ίδιο  ζευγάρι μάτια. Το δυσάρεστο είναι πως έληξε, μια μακρά περίοδος    διαβουλεύσεων χωρίς ουσιαστικά και τρανταχτά αποτελέσματα. Η ίδια  που είχε ως αποτέλεσμα την επικύρωση της Συνθήκης της Λισσαβόνας,  η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Δεκεμβρίου. Το τελικό κείμενο αποτελεί προϊόν συμβιβασμού και δύσκολα εμπνέει. Ο βασικός στόχος της Συνθήκης ήταν και είναι, η δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου για την εκπροσώπηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα την καθιστούσε στο όλον της,  ως ισότιμο συνομιλητή με άλλες μεγάλες δυνάμεις. Η ολοένα και πιο εξασθενημένη πρωτοκαθεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών και ο μη ασαφής ρόλος της Κίνας στο παγκόσμιο γίγνεσθαι είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ΕΕ και τους ηγέτες της.
Η απόφαση, αυτή που θα επιτρέψει σε έναν πρόεδρο να μιλήσει εξ ονόματος της Ένωσης, θα θέσει αυτόματα τους προέδρους και πρωθυπουργούς σε δεύτερη μοίρα στο διεθνές πολιτικό τραπέζι. Αυτός είναι και ο μεγάλος φόβος των ηγετών των κρατών μελών. Ο συμβιβασμός στον οποίο όλοι οι ηγέτες πρέπει να συμμορφωθούν είναι πολύ μεγάλος και σημαντικός. Η ωριμότητα και η ευθύνη που πρέπει να υποδείξουν καθιστά το βάρος τεράστιο. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η απόφαση που πάρθηκε στη Σουηδία, κάθε άλλο παρά γενναία ήταν. Οι συμβιβασμοί καλά κρατούν.. 

18 Νοεμβρίου 2009

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πατάει στο φεγγάρι.




Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα, φαίνεται πως βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη και κρισιμότερη ιστορική της στιγμή. Πολύ σύντομα, στις 19 Νοεμβρίου, έπειτα και από το πράσινο φως του Τσέχου Προέδρου Vaclav Klaus, η Ευρωπαϊκή οικογένεια θα αποκτήσει έναν Πρόεδρο και έναν Υπουργό Εξωτερικών. Πιθανότητα έναν άντρα και μία γυναίκα, οι οποίοι θα ανήκουν, ο μεν Πρόεδρος στο block των δυνατών, ενώ ο/η Υπουργός Εξωτερικών στο block των μικρών χωρών. Θα είναι όμως αυτό αρκετό για να βγάλει την ΕΕ από το τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει την τελευταία 3ετία; Ποια είναι αυτά τα στοιχεία που καθιστούν σημαντική την επιλογή των προσώπων και πώς αυτά μπορούν να εμπνεύσουν τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη, όπως πριν από περισσότερα από πενήντα χρόνια ο Monnet και ο Schuman; Μπορεί ο Νικολά Σαρκοζί να παίξει το ρόλο του Ντε Γκωλ και η Άγκελα Μέρκελ του Adenauer? Δύσκολα.
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως οι κρατικοί μηχανισμοί, με το πέρασμα του χρόνου, έχουνε εξευρωπαϊστεί. Η Ευρώπη υπάρχει στην καθημερινότητά μας. Αλλού σε μεγαλύτερο βαθμό και αλλού σε μικρότερο. Όμως, η απουσία, μιας κοινής Ευρωπαϊκής γλώσσας, ενός κοινού εκπαιδευτικού συστήματος, κοινών ΜΜΕ και κοινής Ευρωπαϊκής γνώμης, ανάμεσα σε άλλα, κάνουν την επίτευξη του απώτερου στόχου, που δεν είναι άλλος από την δημιουργία μιας κοινής Ευρωπαϊκής ταυτότητας, ακόμα πιο δύσκολη.
Το κράτος/έθνος  παραμένει η πιο δυνατή ουσία κοινωνικοποίησης και πολιτικής εξουσίας. Η Εθνική ταυτότητα είναι ιδιαιτέρως δύσκολο να αντικατασταθεί με οτιδήποτε άλλο μιας και έχει βαθύ και άρρηκτο δέσιμο με τον ψυχισμό και τη υπόστασή μας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Smith, ο μόνος δρόμος για μια πραγματικά Ενωμένη Ευρώπη  περνάει μέσα από τη δημιουργία κοινής μνήμης και αναμνήσεων, παραδόσεων, αξιών, μύθων και συμβόλων αναφορικά με την εικόνα του έθνους και τους κράτους.
Ιδιαιτέρως σημαντικό για τις εξελίξεις είναι η επιλογή των προσώπων που θα επιλεγούν για να τραβήξουν το κουπί αυτής της προσπάθειας. Αν και μεγάλος πολιτικός θαυμαστής του Blair, πιστεύω πως ο Tony, έχει χάσει το τρένο προ πολλού λόγω του κακού χειρισμού της κρίσεως στο Ιράκ και το bending του στους Αμερικανούς. Μια λύση θα ήταν η διπλή επιλογή Jean-Claude Juncker  και Massimo D' Alema. Μιας και μαζεύουν αρκετούς ψήφους εμπιστοσύνης. Άλλωστε, η επιλογή αυτών δεν θα είναι ισόβια. Αν και, όπως πιστεύω, η πιθανότητα για μια γυναίκα είναι, μάλλον, βέβαιη.
And the post goes to..

17 Νοεμβρίου 2009

Δεν ξεχνώ.


Ακριβώς 36 χρόνια μετά. Η μεταπολιτευτική Δημοκρατία στο πιο κρίσιμό της σημείο!